“`html

Yemeksepeti’nden Alınan Ücret Artışı Sonrası Kuryeler Kontak Kapatma Eylemi Gerçekleştirdi

Yemeksepeti tarafından 12 Ocak’ta duyurulan %32 oranındaki zam, esnaf kuryeleri tatmin etmedi. “Bu artış, giderlerimizi karşılamaktan uzak kalıyor ve hakedişlerimize de yeterince yansımıyor” diyen kuryeler, Türkiye’nin çeşitli şehirlerinde iş bırakma eylemi düzenledi.

Kuryeler, WhatsApp grupları aracılığıyla örgütlenerek, yerel yerlerde başlayan bu eylemi, 18-19-20 Ocak tarihlerinde tüm ülke genelinde gerçekleştirme kararı aldı.

Gerçekleştirilen eylemler, üç gün boyunca yaklaşık 40 ilde farklı şekillerde yankı uyandırdı. Bazı şehirlerde iş durma süresi birkaç saatle sınırlı kalırken, diğerlerinde tam gün iş bırakma gerçekleşti. Depoların kapatılmasıyla birlikte sipariş akışı durdu ve dükkanların işletmeleri olumsuz etkilendi.

Bazı bölgelerde ise kuryeler, iş bırakmaktansa bir araya gelerek tepkilerini dile getirdiler. WhatsApp üzerinden örgütlenen kuryeler, şehirlerde kortej yürüyüşleri yaparak seslerini yükseltmeye çalıştılar.

Kuryelerin eylem taleplerinin başında ise şunlar yer aldı:

Paket başı ücretlerin şeffaf ve sabit bir yapı ile belirlenmesi.
Bonus sistemlerinin ulaşılabilir ve adil hale getirilmesi.
Mesafe ücretlerinin gerçek maliyetlere uygun bir şekilde tekrar düzenlenmesi.
Olumsuz hava koşulları için ücretli izin ve iş güvenliği önlemleri.
Kurye temsilcilerinin karar alma süreçlerine doğrudan dahil edilmesi.

Motorlu Kurye İşçileri Derneği’nin paylaştığı verilere göre, haftada 200 paket teslim eden bir kurye için toplam gelir artışı %24,6 seviyesinde kalıyor. Ancak, bonus sistemindeki alt dilimlerin kaldırılmasının ardından kuryeler, daha fazla paket teslim etmeye zorlanıyorlar.

Bu artış oranı, kuryelerin yasal çalışma saatlerinin çok üzerine çıkmalarını gerektiriyor; kuryeler, resmi olarak görünen artışların “bonus primlerine” bağlı kalarak gelirlerini %10-14 oranında etkilediğini ifade ediyorlar.

Haftada 200 teslimat yapabilmek için, kuryeler neredeyse her gün 33-34 sipariş teslim etmek zorunda kalıyorlar.

Eylemler sadece büyük şehirler İstanbul, Ankara ve İzmir ile sınırlı kalmayıp Eskişehir, Konya, Tekirdağ, Kocaeli, Antep, Mersin, Adana, Antalya, Diyarbakır, Afyon, Bursa ve Kırklareli gibi pek çok şehre yayıldı.

Kuryeler, eylemlerinde artan yaşam maliyetleri, yakıt giderleri, bakım masrafları ve ağır çalışma koşulları karşısında sunulan %32’lik ücret zammının yetersiz olduğunu belirterek, bu zammın aslında gerçek bir gelir kaybına neden olduğunu vurguladılar.

“Elde Bir Para Kalmıyor”

Adana’dan bir kurye, “Nereye bu zam?” diyerek, “40 paket teslim ettiğim gün, çoklu siparişlerim daha fazlaydı. Ancak 38 paket teslim ettiğimde tekli siparișlerin ağırlığı vardı. Hala aradaki fark 200-250 TL civarında. Buna zam denemez. Yemeksepeti’ne hakkımı helâl etmiyorum. Ailemi geçindirmem gerekiyor. Yakıt, bakım, Bağ-Kur, vergi… Her yıl yeni giderlerle karşılaşıyoruz. Elde bir para kalmıyor. Bu zam değil, indirim!” açıklamasını yaptı.

Eylemler, birçok şehirde 20 Ocak akşamı itibarıyla sona erdi. Fakat kuryeler, Afyon için “devam” kararı alarak Antep ve Edirne’de 21 Ocak’ta yeniden kontak kapatma ihtimalini gündeme getirdiler.

Siyasal Destek ve “Kulak Verin” Çağrısı

Kuryeler, eylem sırasında çeşitli siyasetçilerden destek aldı. CHP Genel Başkanı Özgür Özel, 20 Ocak’taki grup toplantısında kuryelerin taleplerini gündeme getirdi.

“Moto kuryeler ciddi haksızlıklarla karşılaşıyor” diyen Özel, Yemeksepeti’ne kuryelerin sesine kulak verme çağrısı yaptı. İsim vermeden boykotla tehdit ettiği ifadeleri şu şekilde oldu:

“Bir moto kuryeden, yapabileceğinden iki-üç kat daha fazla iş bekleniyor. Ardından da ‘Sen benim çalışanım değilsin. Sen esnafsın.’ diyorlar. Tüm bu yükler yine kuryelerin sırtında. Bu korkunç bir emek sömürüsü ve güvensizlik ortamı.”

“Bu eyleme katılan birçok kişi, bir şirketle muhatap oldukları haksızlıklar için susturulmayı kabul etmiyor. Üç gündür mücadele ediyorlar.”

Talepleri yerine getirilmezse, en büyük müşterilerinin onlara destek olacağını söyledi: “Eğer moto kuryelerin haklarını korumazsan, karşısında duracağız.”

CHP Grup Başkanvekili Murat Emir de konuya TBMM Genel Kurulunda değindi. Emeklilerin maaşının görüşüldüğü oturumda, moto kuryelerin üç gündür kontak kapatma eylemi yaptığını vurguladı:

“Moto kuryeler, insanca bir çalışma ve iş güvenliği istiyorlar. Yaralanma, kaza riskine maruz kalırken, bunları talep ediyorlar. Ücret politikalarının şeffaf ve öngörülebilir olmasını istiyorlar.”

“Talepler Acil ve Hayati”

DEM Parti Mersin Milletvekili Perihan Koca, kuryelerin güvencesiz çalışma koşullarına dikkat çekerek, direnişi başından beri destekliyor. “Talepler acil ve hayati” dedi:

“Ekmekleri ve onurları için direnen moto kuryelerin mücadelesini selamlıyorum. Yemeksepeti yöneticilerine sesleniyorum: Moto kuryelerin taleplerini göz ardı etmeyin. Ücret iyileştirmeleri ve iş güvenliği talepleri acil olarak ele alınmalıdır.”

EMEP Gaziantep Milletvekili Sevda Karaca da destek ziyaretinde bulundu.

Karaca, “Motorlu kurye emekçilerinin dile getirdiği talepler net: Şeffaf ücretlendirme, adil mesafe-ücret dengesi ve güvenli çalışma koşulları. Patronların tutumu ise o kadar net: Görmezden gelmek ve oyalamak.”

Yemeksepeti Sessiz, Kuryeler “Söz Değil İcraat” Bekliyor

Kuryeler, eylem süresince Yemeksepeti’nden resmi bir açıklama gelmediğini aktarıyorlar. Sahadaki bölge yöneticileri, “Sorunun farkındayız, düzenlemeler olacak, sabırlı olmalısınız” şeklinde sözler sarf etti. Kuryeler ise “Bizi geçiştiriyorlar; artık söz değil icraat bekliyoruz.” diyorlar.

Eylemlerin ardından birçok şehirde kuryeler işe geri dönmeye başladı. Kuryeler, “Tepkimizi gösterdik. Şimdi Yemeksepeti’nden açıklama bekliyoruz. Eğer düzeltilmezse ve zam oranları hakedişlere yansımazsa mücadeleye devam ederiz.” mesajını verdiler.

Kurye Hakları Derneği, geçtiğimiz hafta yayınladığı 2025 Moto Kurye Ölümleri Raporu’nda, çalışırken yaşamını yitiren en az 44 kuryeden 22’sinin platform kuryesi olduğunu ve bunların 8’inin Yemeksepeti’nde çalıştığını duyurdu.